केंद्र शासन
A- A+ | English मराठी

शासन निर्णय

विभागीय निर्णय आणि शासन निर्णयांसाठी अधिकृत पोर्टल

# शीर्षक तारीख कृती
1 दिव्यांग व्यक्तींना स्वयंरोजगाराकरिता साधनसामग्री (Toolkit) घेण्यासाठी वित्तीय सहाय्य
28-02-2026
पहा
2 विशेष शाळांसाठी अभ्यासक्रम व मार्गदर्शक पुस्तिका छपाईसाठी स्वतंत्र योजना बाबत
12-02-2026
पहा
3 दिव्यांग कार्यशाळा/ कर्मशाळा यांच्या नावामध्ये कौशल्य विकास केंद्र अशी सुधारणा करणेबाबत
13-01-2026
पहा
4 विशेष शाळा/कार्यशाळांतील अतिरिक्त शिक्षक व कर्मचाऱ्यांच्या समायोजनासाठी कागदपत्रांची सूची निश्चिती बाबत
02-01-2026
पहा
5 विशेष शाळा/कार्यशाळांतील अतिरिक्त शिक्षक व कर्मचाऱ्यांच्या समायोजनासाठी कार्यपद्धती बाबत
30-12-2025
पहा
6 विशेष शाळांमधील बौद्धीक अक्षम विद्यार्थ्यांसाठी निर्मित दिशा अभ्यासक्रमाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याबाबत
19-12-2025
पहा
7 दिव्यांग व्यक्तींसाठी सामाजिक सुरक्षेतर्गत विवाह प्रोत्साहन योजना
18-12-2025
पहा
8 दिव्यांगांसाठी पद सुनिश्चिती करण्यासाठी तज्ञ समितीची पुनर्रचना करणे आणि कार्यपद्धती विहित करणेबाबत
03-12-2025
पहा
9 दिव्यांग कल्याण अध्यक्षतेखाली कायमस्वरूपी आश्वासन पूर्तता समिती गठित करण्याबाबत
19-11-2025
पहा
10 दिव्यांग व्यक्तींच्या विरोधात होणाऱ्या छळ (Abuse), हिंसाचार (Violence) आणि शोषण (Exploitation) यांपासून संरक्षण करणेबाबत.
13-11-2025
पहा
11 नागरी समाज संघटनांच्यासंस्थांच्या (Instituitions) नोंदणी, देखरेख आणि नूतनीकरणावेळी जिल्हा समितीसाठी प्रस्तावांच्या छाननी आणि तपासणीसाठीचा नमुना (Proforma)
07-11-2025
पहा
12 दिव्यांग व्यक्तीचे हक्क अधिनियम,2016 अनुसार राज्य आयुक्त यांचे अधिकार व कर्तव्ये.
31-10-2025
पहा
13 सेवेदरम्यान दिव्यांगत्व प्राप्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी अधिसंख्य पद निर्माण करण्यासाठीच्या मार्गदर्शक सूचना.
30-10-2025
पहा
14 राज्य शासनाच्या सर्व कार्यालयातील दिव्यांग अधिकारी कर्मचाऱ्यांची माहिती विहित नमुन्यात ठेवणेबाबत
29-10-2025
पहा
15 नागरी समाज संघटनांच्यासंस्थांच्या (Institutions) नोंदणी, देखरेख आणि नूतनीकरणासाठी मानक कार्यप्रणाली विहित करण्याबाबत
17-10-2025
पहा
16 दिव्यांगांचे वैश्विक ओळखपत्र (UDID) अनिवार्य करण्याबाबत
09-10-2025
पहा
17 आयुक्त, दिव्यांग कल्याण, पुणे – ३५० अस्थायी पदांना मुदतवाढ बाबत
30-09-2025
पहा
18 स्वयंसेवी संस्थांमार्फत मानसिक आजारमुक्त व्यक्तींकरिता पुनर्वसन गृहांची निवड करणेबाबत
22-09-2025
पहा
19 नमो दिव्यांग शक्ती अभियानाअंतर्गत 03 दिव्यांग पुनवर्सन केंद्र घोषित करणेबाबत
22-09-2025
पहा
20 दिव्यांगांसाठी तीन चाकी हातचलित सायकली – मार्गदर्शक सूचना
22-09-2025
पहा
21 प्री-मॅट्रिक दिव्यांग विद्यार्थ्यांना MahaDBT द्वारे थेट लाभ हस्तांतरण बाबत
15-09-2025
पहा
22 नमो दिव्यांग शक्ती अभियानाअंतर्गत 03 दिव्यांग पुनवर्सन केंद्र घोषित करणेबाबत
09-05-2025
पहा
23 नमो दिव्यांग शक्ती अभियानाअंतर्गत 29 दिव्यांग पुनवर्सन केंद्र घोषित करणेबाबत
30-01-2025
पहा
24 शासन अनुदानित संस्थांतील नियुक्त उमेदवारांच्या दिव्यांगत्व तपासणीबाबत
16-08-2024
पहा
25 स्वयंसेवी संस्थांमार्फत मानसिक आजारमुक्त व्यक्तींकरिता पुनर्वसन गृहांची निवड करणेबाबत
29-07-2024
पहा
26 कायम विना अनुदानित दिव्यांग विशेष शाळा, वसतीगृहे, कार्यशाळा व अनाथ मतिमंद बालगृहे – अनुदान धोरण
16-07-2024
पहा
27 दिव्यांग लाभांसाठी UDID बंधनकारक करणेबाबत
27-06-2024
पहा
28 नमो दिव्यांग शक्ती अभियानाअंतर्गत 08 दिव्यांग पुनवर्सन केंद्र घोषित करणेबाबत
16-04-2024
पहा
29 नमो दिव्यांग शक्ती अभियानाअंतर्गत 21 दिव्यांग पुनवर्सन केंद्र घोषित करणेबाबत
28-11-2023
पहा
30 स्वयंसेवी संस्थांमार्फत मानसिक आजारमुक्त व्यक्तींकरिता पुनर्वसन गृहे योजना
01-09-2023
पहा
31 विशेष शाळांच्या सुधारित संहितेची अंमलबजावणी
18-07-2018
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६ मधील तरतूदीच्या अनुषंगाने दिव्यांग अधिकारी/ कर्मचारी यांच्या बदलीसंदर्भात सूचना निर्गमित करण्याबाबत
26-08-2025
पहा
2 दिव्यांग हक्क अधिनियम, २०१६ अनुसार सरळसेवा पदभरतीतील आरक्षण कार्यपद्धती
31-07-2025
पहा
3 दिव्यांग हक्क अधिनियम, २०१६ अन्वये पदोन्नतीमध्ये दिव्यांग आरक्षण (गट ड ते गट अ च्या निम्नस्तरापर्यंत)
29-07-2024
पहा
4 दिव्यांग कर्मचाऱ्यांना गट "ड" ते गट "अ" च्या निम्नस्तरापर्यंत (Lowest rung of group "A") मधील पदांवर पदोन्नतीमध्ये आरक्षणाबाबत
20-04-2023
पहा
5 दिव्यांग कर्मचाऱ्यांना गट "अ" व गट "ब" मधील पदांवर पदोन्नतीमध्ये आरक्षण विहित करण्याबाबत
05-07-2021
पहा
6 दिव्यांग अधिनियम २०१६ अनुसार शासन सेवेतील पदांवर शारीरिकदृष्टया दिव्यांग व्यक्तींसाठी ४ टक्के आरक्षण विहित करणे व आरक्षण अमंलबजावणीची कार्यपध्दती
29-05-2019
पहा
7 निःसमर्थ असलेल्या शासकीय कर्मचाऱ्यांना (Persons With Disabilities) कार्यालयीन वेळेमध्ये सवलत देण्याबाबत
16-07-2013
पहा
8 शासकीय सेवेतील अपंग कर्मचा-यांची बदली त्याच्या राहत्या ठिकाणाजवळं करण्याबाबत.
15-12-2004
पहा
9 अधू शासकीय कर्मचाऱ्यांना कार्यालयीन वेळेत सवलत देण्याबाबत
30-07-1991
पहा
10 अधू शासकीय कर्मचाऱ्यांना कार्यालयीन वेळेत सवलत देण्याबाबत
30-07-1985
पहा
11 अधू शासकीय कर्मचाऱ्यांना कार्यालयीन वेळेत सवलत देण्याबाबत
14-08-1981
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 केंद्र पुरस्कृत प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) अनुदानात राज्य हिश्यातून ५० हजार वाढ
04-04-2025
पहा
2 पंचायत राज संस्थांनी त्यांच्या स्वउत्पन्नातुन ५% निधीतून घ्यावयाच्या अपंग कल्याणासाठी योजना व खर्चाबाबत मार्गदर्शक सुचना
25-06-2018
पहा
3 राज्यातील अपंगाची ग्रामपंचायतीने नोंदणी करणेबाबत
24-09-2013
पहा
4 अपंगासाठी अडथळा विरहित वातावरण निर्माण करण्याबाबत सर्व इमारतीना परवाना देतांना अपंगांच्या मुक्त संचाराची व्यवस्था करण्याबाबत
12-06-2007
पहा
5 केंद्र पुरस्कृत प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण)
01-01-1970
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 सामाजिक न्याय विभाग, इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग, महिला व बालविकास विभाग, दिव्यांग कल्याण विभाग आणि आदिवासी विकास विभाग या विभागांतर्गत स्वयंसेवी संस्था संचलित अनुदानित संस्थामधील प्रवेशित विद्यार्थ्यांना देण्यात येणाऱे परिपोषण अनुदान, निवासव्यवस्था, शैक्षणिक व भौतिक सोयी-सुविधा इत्यादी बाबींची तपासणी करण्यासाठी समिती गठीत करणेबाबत.
16-08-2024
पहा
2 २३ सप्टेंबर, २०२२ हा दिवस "जागतिक सांकेतिक भाषा दिन" म्हणून साजरा करणेबाबत
15-09-2022
पहा
3 दिव्यांग व्यक्ती हक्क अधिनियम २०१६ अनुसार दिव्यांगत्वाचे एकूण २१ प्रवर्गातील दिव्यांग लाभार्थी यांना राज्य व तत्सम यंत्रणाच्या योजना, सवलती, लाभ, अनुदान वा तत्सम इतर फायदे यांचा लाभ घेण्याकरिता ग्राहय ठरविणेबाबत
13-09-2022
पहा
4 लिहिण्यासाठी सक्षम नसलेल्या दिव्यांग व्यक्तींना त्यांच्या मागणीप्रमाणे महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग व इतर सर्व तत्सम स्पर्धा परीक्षेसाठी लेखनिक व इतर सोयी-सवलती उपलब्ध करुन देणेबाबत
05-10-2021
पहा
5 सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागांतर्गत राज्यातील स्वयंसेवी संस्थामार्फत चालविण्यात येणाऱ्या शासन मान्य व अनुदान प्राप्त अशासकीय अपंगांच्या निवासी/अनिवासी विशेष शाळा/ कर्मशाळा व मतिमंद बालगृहे यामधील पूर्णवेळ शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांना सुधारित वेतन संरचना लागू करण्याबाबत
23-04-2021
पहा
6 शासकीय/ निमशासकीय सेवेत नियुक्त झालेले/ होणाऱ्या अंध/क्षीणदृष्टी/कर्णबधीर व अस्थिव्यंग कर्मचाऱ्यांना सहाय्यक तंत्रज्ञान व उपकरणे उपलब्ध करुन देणेबाबत
01-02-2021
पहा
7 दिव्यांग व्यक्ती हक्क अधिनियम, २०१६ नुसार दिव्यांगांसाठी शासन सेवेत सुयोग्य पदांचा शोध घेण्याबाबत तज्ञ समितीची पुर्नरचना करणेबाबत
12-11-2020
पहा
8 विशेष सहाय्य योजना
20-08-2019
पहा
9 राज्यातील सर्व प्रशासकीय कामकाजामध्ये "अपंग" या शब्दाऐवजी "दिव्यांग" या शब्दाचा वापर करणेबाबत
04-07-2019
पहा
10 अनाथ मतीमंद मुला-मुलींच्या १० बालगृहातील प्रवेशितांची मान्य संख्या वाढविणे तसेच त्यापैकी ५ मतीमंद बालगृहाच्या १८ वर्षावरील मुला-मुलींकरीता संलग्न कार्यशाळांना मान्यता देणेबाबत
02-03-2019
पहा
11 दिव्यांगांच्या विशेष शाळा कर्मशाळांचे अन्य स्वयंसेवी संस्थेस हस्तांतरण / स्थलांतरण करण्याबाबतची कार्यपध्दती.
15-02-2019
पहा
12 अपंगांच्या विशेष शाळा, कर्मशाळा प्रशिक्षण केंद्र, संलग्न वसतीगृह, मतिमंद बालगृह, शिघ्र निदान व शिघ्र उपचार केंद्राकरीता सुधारीत विशेष शाळा संहिता लागू करण्याबाबत
05-02-2019
पहा
13 दिव्यांगांच्या विशेष उपक्रमांसाठी सुधारित विशेष शाळा संहिता लागू करणेबाबत. (शुध्दीपत्रक)
05-02-2019
पहा
14 पोस्ट-मॅट्रिक दिव्यांग विद्यार्थ्यांना DBT पोर्टलद्वारे थेट लाभ हस्तांतरण बाबत.
02-08-2018
पहा
15 दिव्यांगांच्या विशेष उपक्रमांसाठी सुधारित विशेष शाळा संहिता लागू करणेबाबत.
18-07-2018
पहा
16 शासकीय/ निमशासकीय सेवेत नियुक्त झालेले/ होणाऱ्या अंध/क्षीणदृष्टी/कर्णबधीर व अस्थिव्यंग कर्मचाऱ्यांना सहाय्यक तंत्रज्ञान व उपकरणे उपलब्ध करुन देणेबाबत
07-10-2016
पहा
17 महिला व बाल विकास विभागाकडून सामाजिक न्याय विभागाकडे हस्तांतरीत झालेल्या अनुदानित मतीमंद बालगृह सलंग्नीत अपंग शाळा/कर्मशाळेसाठी पदे मंजूर करणेबाबत
22-06-2015
पहा
18 दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीमध्ये मागासवर्गीय विद्यार्थ्यााच्या धर्तीवर सुधारणा करणेबाबत.
30-08-2014
पहा
19 दिव्यांग विवाह
17-06-2014
पहा
20 महिला व बाल विकास विभागाकडून सामाजिक न्याय विभागाकडे हस्तांतरीत झालेल्या मतिमंद मुला मुलींच्या बालगृहाची योजना कार्यान्वित करणेबाबत
30-01-2014
पहा
21 यशवंतराव चव्हाण मुक्त वसाहत योजना
27-12-2011
पहा
22 अपंग व्यक्तींना स्वयंरोजगारासाठी राबविण्यान येणाऱ्या बीज भांडवल योजने अंतर्गत उत्पन्न मर्यादा व प्रकल्प मर्यादा वाढविणेबाबत
02-07-2010
पहा
23 दिव्यांगांच्या विशेष शाळा / कर्मशाळा व संलग्न वसतीगृह यामधील शिक्षक व शिक्षकेत्तर कर्मचारी पदांचा आढावा व आकृतीबंध निश्चित करणेबाबत. (परिशिष्ट-2)
30-01-2006
पहा
24 दिव्यांगांच्या विशेष शाळा / कर्मशाळा व संलग्न वसतीगृह यामधील शिक्षक व शिक्षकेत्तर कर्मचारी पदांचा आढावा व आकृतीबंध निश्चित करणेबाबत.
18-08-2004
पहा
25 दिव्यांगांच्या विशेष शाळा / कार्यशाळा व्यवस्थापनेसाठी प्रशासक नेमणेबाबत.
09-03-2004
पहा
26 शालांत परिक्षोत्तर (पोस्ट मॅट्रिक) शिष्यवृत्ती योजना
15-11-2003
पहा
27 शालांत पूर्व (प्री-मॅट्रीक) शिष्यवृत्ती योजना
15-11-2003
पहा
28 राज्यातील शारीरिकदृष्ट्या दिव्यांगांचे तालुका पातळीवर सर्वेक्षण करणेबाबत
08-02-1994
पहा
29 गुणवत्ता पुरस्कार
21-10-1991
पहा
30 अपंग व्यकीव्या स्वयंरोजगारारासाठी बीज भांडवल योजना
25-02-1991
पहा
31 अपंग व्यकीव्या स्वयंरोजगारारासाठी बीज भांडवल योजना
08-11-1989
पहा
32 कृत्रिम अवयव (९ ऑक्टो १९८९)
09-10-1989
पहा
33 कृत्रिम अवयव (१० ऑगस्ट १९८९)
10-08-1989
पहा
34 अपंग व्यकीव्या स्वयंरोजगारारासाठी बीज भांडवल योजना
19-01-1989
पहा
35 अपंग व्यक्तीच्या स्वयंम रोजगारासाठी बीज भांडवल योजना
05-01-1989
पहा
36 सर्वोत्कृष्ट कार्यक्षम दिव्यांग कर्मचाऱ्यांसाठी तसेच दिव्यांगांना रोजगार उपलब्ध करून देणाऱ्या उत्कृष्ट नियोक्त्यांसाठी राज्य पुरस्कार योजना सुरू करण्याबाबत
09-02-1982
पहा
37 महिला व बाल विकास विभागाकडून सामाजिक न्याय विभागाकडे हस्तांतरीत झालेल्या अनुदानित मतीमंद बालगृह सलंग्नीत अपंग शाळा कर्मशाळेसाठी/जनहित याचिका क्र. १८२/२०१० - आर्टीकल इन मुंबई मिरर विरुध्द महाराष्ट्र शासन व इतर अंतर्गत मा.उच्च न्यायालयाने दिलेल्या निर्णयाच्या अनुषंगाने पदे मंजूर करणेबाबत
01-01-1970
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 UDID बस सवलत
22-06-2023
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 पदभरतीवरील निर्बंध शिथील करण्याबाबत
31-10-2022
पहा
2 वैयक्तिक लाभाच्या योजना पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी करावयाच्या उपाययोजना
08-06-2022
पहा
3 राज्य शासकीय व इतर पात्र कर्मचाऱ्यांच्या वाहतूक भत्त्याच्या (Transport Allowance) दरांत सुधारणा करणेबाबत
20-04-2022
पहा
4 महाराष्ट्र विनियोजन अधिनियम, २०२२ निधी वितरण
04-04-2022
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 राज्यातील महानगरपालिका/नगरपालिका/ नगरपंचायती यांच्या स्वउत्पन्नातून दिव्यांग कल्याणासाठी राखून ठेवलेला ५% निधी खर्च करण्याबाबत
30-09-2022
पहा
2 केंद्र शासनाच्या नि:समर्थ (दिव्यांग) व्यक्ती हक्क अधिनियम, 2016 मधील तरतुदींच्या अनुषंगाने राज्यातील महानगरपालिका/नगरपालिका/नगरपंचायती/नगरपरिषदांच्या क्षेत्रातील दिव्यांग व्यक्तींसाठी 5 टक्के निधी राखीव ठेवण्याबाबत
10-05-2018
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 दिव्यांगाना स्वतंत्र शिधापत्रिका देणेबाबत
21-12-2020
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 दिव्यांग व्यक्ती हक्क अधिनिनियम, २०१६ (The Rights of Persons with Disability Act, 2016) नुसार दिव्यांगत्व तपासणी, मुल्यमापन व प्रमाणपत्र वितरणासाठीच्या मार्गदर्शक सुचना
14-09-2018
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 उच्च शिक्षण घेणाऱ्या दिव्यांग विदयार्थ्यांना परिक्षमध्ये लेखनिक (Scribe) उपलब्ध करुन देणेबाबत
04-03-2017
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 विशेष गरजा असणाऱ्या (दिव्यांग) विद्यार्थ्यांना परीक्षेसाठी लेखनिक देणेबाबत सूचना
15-02-2016
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 महिला व बाल विकास विभागाच्या नियंत्रणाखाली असलेली मतिमंद, मुला;मुलींचे बालगृहे, सामाजिक न्या
10-05-2013
पहा
2 महिला व बाल विकास विभागाच्या नियंत्रणाखाली असलेली मतिमंद, मुला;मुलींचे बालगृहे, सामाजिक न्या
30-05-2012
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 MIDC परिपत्रक
28-01-2009
पहा
2 MIDC परिपत्रक (आवृत्ती २)
20-05-2008
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 बृहन्मुंबई मधील शासकीय कार्यालयीन जागेच्या प्रमाणकाचे सुसुत्रीकरण
07-11-1986
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 शबरी आदिवासी घरकुल योजनेमध्ये दिव्यांग लाभार्थ्यांना 5% आरक्षण
01-01-1970
पहा
# शीर्षक तारीख कृती
1 मोदी आवास घरकुल योजना
01-01-1970
पहा